RICHARD HENRY

Ko Richard Henry tētehi o ngā kaitiaki taiao tuatahi. I
whakatūria a Henry hei kaitiaki o te motu o Resolution
i Dusky sound, Fiordland, ā, i roto i ngā tau tekau mā
whā whai muri mai i whakawhiti ia i ngā manu kore
rere mai i Aotearoa whānui tonu ki te motu rā. He maha
ngā uauatanga ka pīkaungia e ia i tōna wā, ā, i te nuinga
o te wā koia anahe e noho ana ki taua wāhi kei tawhiti.
He maha ngāna tuhinga mō tāna i kite ai, mō tāna i
mahi ai. I āta tuhia e ia ngā kōrero mō ngā manu i te
ngaro haere pērā i te Kakapō, te Kākā, te Kiwi me ngā
mahi whakararu a ngā kararehe hou i kawea ki reira, i
ngā kāhui manu. He pai ki a ia ngā āhua me te mātau o
ngā manu me tōna aroha nui ki a rātou. Ka kitea tēnei
tūāhuatanga i ngāna tuhinga.

“I have a tin whistle & sometimes play it outside of
an evening – if the sandflies let me - & some kakas
-
est seats they can get.
think of it & pass all sorts of remarks which I do
not understand but I think is their general approval
though I am not much of a player. And thus
bring it near; and it is only those well acquainted
with man that have discarded such a dangerous
and bad habit.” 1

E pōuri ana kāore i taea e ia te āta tiaki i ngā manu i
te mahi whakanoho a ngā kararehe hou pērā i ngā kiore,
i ngā kurī me ngā tāngata whakangau poaka. I te
tīmatanga o te rau tau 1900 i kitea i te ngaro haere ngā
kahui manu nā Henry i whakatū. I mahia tētehi arotake
e te Ratonga Kararehe Ngahere i ngā tau 1980 ki ngā
motu o Resolution me Dusky Sound kātahi ka mōhio
rawa kua mate katoa ngā Kakapō o reira.

I tēnei wa kei te āta tiakina ngā Kakapō 86 me te titiro
tonu ki gā Kākā me ngā Kiwi. I tēnei wā kia tiakina
paitia ngā manu Māori me kawe ki ngā motu wātea i te
kararehe kino pērā i ngā mahi a Henry 100 tau i mua.
Kua waiho mai ngā tuhituhinga me ngā kōrero a Henry
e pā ana ki ngā manu Māori hei puna rangahau mō ngā
kaitiaki o nāianei. Kotahi tonu te Kakapō kei te ora
tonu i Fiordland, ā, hei whakanui i te tangata nei kua
tapaina taua manu ko Richard Henry.

Nicola Farquhar, May 2007
Tamaki Makau Rau/Auckland
Aotearoa/New Zealand

1. Page 245, Richard Henry of Resolution Island, Susanne
and John Hilll. John McIndoe, 1987.
Reference:
Hill, Susanne and John, Richard Henry of Resolution Island,
John McIndoe. 1987.
Henry, R. The Habits of the Flightless Birds of New Zealand;
With Notes on Other New Zealand Birds. Government
Printer: Wellington. 1903.